KİRA BORCU * MUACCELİYET KOŞULU

Borçlar Kanununun getirdiği yeni yasal düzenlemeye göre, kira bedelinin ödenmemesi halinde müteakip ayların kira paralarının muaccel hale geleceğine ilişkin sözleşme hükmü geçersizdir. Tacirler bu kuralın dışındadırlar.

KİRA BORCU * MUACCELİYET KOŞULU
YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ E: 2014/2781 K: 2014/2793 T: 10/03/14

 

Davacı alacaklı kira alacağının tahsili için tahliye talepli olarak başlattığı icra takibinin kesinleşmesi üzerine icra mahkemesine baş vurarak kiralananın tahliyesini istemiştir.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

 

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalının 17.09.2012 tarihinden itibaren aylık 400 TL bedelle kiracı olduğunu, ödenmeyen 2013 Mart, Ağustos aylar arası kira bedelinin tahsili için icra takibi yaptığını, davalının yasal süresinde itiraz etmediği gibi ödemede de bulunmadığından kiralananın İİK 269/a maddesi gereğince tahliyesini istemiştir.Davalı ise, savunmasında talip konusu edilen Mart ayı kirası bakiyesi 100 TL yi 02.05.2013, Nisan ay kirasını 02.05.2013 tarihinde 400 TL, Mayıs ay kirasını da 31.05.2013 tarihinde 400 TL olarak ödediğini, takip talebi ise 29.04.2013 tarihli olduğunu takip tarihine kadar kiraların ödendiğini ve kira borcunun bulunmadığını, kiraları piyasanın durgun olması nedeniyle gecikmeli olarak ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 6098 Sayılı Türk Borçlar Ka-nunu'nun 346. maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un Geçmişe etkili olma başlıklı 2. maddesinde; Türk Borçlar Ka-nunu’nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı Kanun’un görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7 maddesinde de; Türk Borçlar Kanunu’nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76., faize ilişkin 88., temerrüt faize ilişkin 120. ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138. maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK'nın 346. maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasa'nın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasa'nın 53. maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunu'nda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 323, 325, 331, 340, 343, 346 ve 354. maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

Taraflar arasında düzenlenen 17.09.2012 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi de kiralanan iş yeri olarak belirtilmiştir. Sözleşmenin 4. md “ kiracı kira bedelini en geç ait olduğu ayın 20 gününde ve her ay peşin olarak ödemeyi taahhüt eder” 18 maddesinde “ aynı dönem içerisinde kira bedelinin iki ay arka arkaya ödenmemesi halinde ödenmeyen aydan itibaren kontrat süresi sonuna kadar olan kira bedelleri muacceliyet kes-beder koşuluna yer verildiği görülmektedir. Takibe konu Mart ayı kirası ayın 20 kadar ödenmesi gerekirken bakiye kira 02.05.2013 tarihinde, Nisan ay kirasıda ayın 20'sine kadar ödenmesi gerekirken, 05.02.2013 tarihinde ödendiği ve sözleşmenin 18. maddesine göre iki ay kira bedeli arka arkaya süresinde ödenmediğinden takip tarihi itibariyle muaccel olan aylar kirası için takip yapılmasında bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Ne var ki, dosya kapsamından kiracının TTK kapsamında tacir olup olmadığı anlaşılmamaktadır. Bu durumda mahkemece kiracının tacir olup olmadığı araştırılarak, tacir olması durumunda hakkında TBK'nın 346. maddesinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süre ile uygulanamayacağı gözetilmeli, tacir olmadığının anlaşılması halinde ise; yeni yasal düzenleme karşısında bu koşulun davalı yönünden geçersiz hale geldiği kabul edilerek değerlendirmenin takip tarihi itibariyle ödenmemiş ve muaccel hale gelen kira alacağının yasal süre içerisinde ödenip ödenmediği üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 10.03.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.