Menfi Tespit davası - Ciranta

Alacaklı cirantanın taraf olduğu menfi tespit davasında verilen kararın alacaklıyı bağlayacağı ve (çek her kim tarafından ibraz edilirse edilsin verilen ödeme yasağına ilişkin) tedbir kararının ona karşı hüküm ifade edeceğ

Menfi Tespit davası - Ciranta
Yargıtay kararı

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
2017 / 5459 E, 2018 / 10707 K.

 

MAHKEMESİ : Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
26.9.2004 tarih ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna paralel olarak, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerinde değişiklik yaparak istinaf ve temyiz ile ilgili hükümleri yeniden düzenleyen 18.3.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanun ile İcra İflas Kanunu'na eklenen geçici 7. maddeye göre, 5311 sayılı Kanun hükümleri Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibinde borçluların icra mahkemesine başvurularında sair itiraz ve şikayetleri ile birlikte menfi tespit davasında takibe konu çeke ilişkin ödeme yasağı şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini ileri sürerek takibin iptalini talep ettikleri, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 20/12/2016 tarihli ve 2015/773 Esas, 2016/720 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, borçluların istinaf yoluna başvurmaları üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 19/04/2017 tarihli ve 2017/461 Esas-2017/856 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verildiği, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır. Takibe konu çekin TTK hükümlerine uygun olarak şekli unsurları taşıdığı, keşidecisinin muteriz borçlulardan ... - ... İnş. Taah. Eml. Tur. Tic Ve Sani Ltd. Şti. İş Ortaklığı, aval verenin diğer muteriz borçlu ... olduğu, lehtarının ise ... Plastik Boru Sanayi A.Ş. olduğu, alacaklı bankanın ciranta konumunda yetkili hamil olduğu görülmektedir.
Takip dayanağı çekin keşide tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nin 818. maddesinin göndermesiyle çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 687. maddesi gereğince, keşideci borçlu, lehtara karşı ileri sürebileceği şahsi def'ilerini, iyiniyetli hamile karşı ileri süremez. Ancak, hamilin çeki devralırken bile bile keşidecinin zararına hareket ettiğinin takip hukuku açısından geçerli bir belge ile kanıtlanması halinde anılan def'iler yetkili hamile karşı da ileri sürülebilir.
Öte yandan menfi tespit davasında, alacaklı olarak kim taraf gösterilmiş ise, dava sonunda verilen karar, sadece ona karşı hüküm ifade eder.
Somut olayda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/389 Esas sayılı menfi tespit davasında takip dayanağı çeki de kapsar şekilde 30/07/2015 tarihli tensip tutanağı ile her kim tarafından ibraz edilirse edilsin tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, yine mahkemenin aynı tarihli ara kararı ile takip konusu çeke ilişkin olarak ödeme yasağı şeklinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği, takip alacaklısı ... Bank A.Ş.nin de menfi tespit davasında davalı sıfatı ile taraf olduğu görülmektedir. Yukarıdaki yasa hükmü gözetildiğinde, alacaklı cirantanın taraf olduğu menfi tespit davasında verilen karar alacaklıyı bağlar. Bu nedenle anılan tedbir kararı ona karşı hüküm ifade eder.
O halde mahkemece, yukarıda açıklanan nedenlerle istemin kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddi yönünde hüküm tesis edilmesi ve istinaf başvurusunun da Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Borçluların temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 19/04/2017 tarihli ve 2017/461 Esas-2017/856 Karar sayılı istinaf talebinin reddine ilişkin kararının (KALDIRILMASINA) ve ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 20/12/2016 tarihli ve 2015/773 Esas, 2016/720 Karar sayılı kararının (BOZULMASINA), dosyanın, kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26/10/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.